Pomnik

Pomnik w Gliwicach (Gleiwitz)

W latach 1920–1922, na terenie Górnego Śląska, o który spierały się wówczas Republika Weimarska i Polska, ścierali się niemieccy „nieregularni” i polscy „ochotnicy”. Żołnierze i oficerowie francuscy z 27. batalionu strzelców pieszych oraz 46. dywizji strzelców alpejskich pełnili tam misję utrzymania pokoju i zapobiegania. Zginęli w różnych okolicznościach. Najbardziej znanym z nich był major Joseph Bernard Montalègre, dowodzący 27. batalionem; został on zamordowany przed kasynem w Beuthen w 1921 roku, podczas zgromadzenia niemieckich demonstrantów wrogo nastawionych do Polaków, a co za tym idzie do wspierających ich wojsk francuskich. Około trzydziestu zginęło w ostatnich dniach misji, we wrześniu 1922 roku, podczas eksplozji, która nastąpiła, gdy przenosili do swoich pojazdów materiały wybuchowe ukryte przez Niemców na cmentarzu. Szczątki żołnierzy zostały ekshumowane, a następnie przeniesione do Francji.

Pomnik w Gliwicach, zniszczony przez nazistów podczas drugiej wojny światowej, a następnie odnowiony w latach 60., jest poświęcony tym żołnierzom. Jego utrzymanie wciąż spoczywa na władzach miejskich.

Grobowiec z szarego granitu wzniesiony na trzech stopniach i przykryty pochyłą płytą, na której wyrzeźbiono krzyż, znajduje się w obecnym parku Starokozielskim, poświęconym przyjaźni polsko-francuskiej. Na przedniej ścianie grobowca można odczytać na tablicy następującą inskrypcję zapisaną złotymi literami: „Żołnierzom poległym za Francję. 46. dywizja strzelców alpejskich. 1920”. Na każdej bocznej ścianie grobowca umieszczona jest tablica z nazwiskami, stopniami i datami śmierci żołnierzy; tablica po lewej stronie zawiera nazwiska żołnierzy 27. batalionu strzelców, z nazwiskiem jego dowódcy na czele: „Montalègre Bernard, dowódca batalionu, 4 lipca 1921”. Wreszcie na płycie wpuszczonej w stopnie, przed grobowcem, tablica zawiera następującą inskrypcję, po francusku, a następnie po polsku: „Żołnierzom francuskim, synom zaprzyjaźnionego narodu, poległym za Francję, Polskę i godność ludzką, wdzięczni Polacy”.

← Powrót do miejsc pamięci

Ładowanie...
Powrót do góry